Stap 12 (De boodschap doorgeven)

“Ik mag nooit vergeten dat er mensen zijn geweest die mij op vrijwillige basis zijn gaan helpen.”

Tegenwoordig werk ik al een tijdje fulltime als hulpverlener. Daarnaast word ik in mijn vrije tijd regelmatig benaderd door mensen die hulp nodig hebben omdat ze (zwaar) verslaafd zijn en een uitweg zoeken. Ook word ik benaderd door naasten van verslaafden die totaal wanhopig zijn over de situatie van hun dierbare (en vaak ook over die van henzelf).

Dit vraagt soms best veel energie, want het betekent dat ik ook in mijn vrije tijd regelmatig ‘aan’ moet staan. Soms heb ik daar totaal geen zin in en wil ik vooral met rust gelaten worden. Maar dan bedenk ik me dat ik nooit mag vergeten dat er mensen zijn geweest die míj op vrijwillige basis zijn gaan helpen. Dáár gaat de twaalfde stap in het Twaalf Stappen-programma over: de ene verslaafde (die verder is in zijn of haar proces) die de andere helpt…

Zonder de liefde, hulp, tijd en inzet van anderen zou ik nog steeds finaal naar de klote zijn – of misschien zelfs niet meer rondlopen. En dan heb ik het niet alleen over professionele hulpverleners bij wie ik trajecten heb gevolgd. Integendeel. Ik doel op mensen die vrijwillig hun tijd en energie in mij en mijn herstel staken. Mensen die, in tegenstelling tot ikzelf, wél zagen dat ik het zou kunnen redden – dat ik een goed persoon was.

Voor deze blog zou ik een heel fotoboek kunnen gebruiken, ter ere van deze mensen. Want het zijn er, verspreid over verschillende momenten in mijn leven, veel geweest die mij hebben geholpen.

René (links op de foto) is bij uitstek degene die de meeste tijd en energie in mij heeft gestoken en mij het meest heeft geïnspireerd. René was vanaf 2014 mijn eerste sponsor binnen de 12-stappenprogramma’s. Door de jaren heen heb ik er wel vijf ‘versleten’. Ik was namelijk super makkelijk en totaal niet eigenwijs. Het lag natuurlijk aan de sponsors dat het niet goed met me ging. Vandaar al die wisselingen. Ja toch?

Met René bouwde ik een band op die voor mij heel waardevol werd. Hij was – en is nog steeds – een leraar van het leven. Want hoe leef je zonder drugs en alcohol? Stoppen met gebruiken lukte mij heel váák, maar clean blíjven en leren leven zonder middelen was een heel ander verhaal.

Vaak genoeg vond ik het irritant om hem te bellen, maar had ik toch zijn hulp nodig. Dat was op momenten dat ik het allemaal niet meer zag zitten en er weer eens niet uitkwam met mezelf. Waarom irritant? Omdat René – waarschijnlijk geheel onbewust – áltijd wel iets zei wat mijn ego niet fijn vond om te horen. Er werd in ieder gesprek wel iets in mij geraakt wat ik liever niet wilde voelen. Later begreep ik pas dat dit juist een teken was dat ik een geweldige leraar of mentor had.

Ieder contactmoment haalde me uit mijn comfortzone en liet me iets vanuit een andere, vaak betere, hoek bekijken. René heeft weleens gezegd dat hij in al die jaren nog nooit zóveel uren in iemands herstel heeft gestoken, en nog nooit zó vaak iets heeft moeten herhalen, als bij mij.

Dus als ík zoveel coaching heb mogen ontvangen – who the fuck ben ik dan om anderen hulp te weigeren wanneer ze erom vragen? Misschien is er wel iemand die net zoveel aan míj kan hebben als ik ooit aan iemand anders had. Bij verslaving kan de juiste hulp – of gewoon een luisterend oor – op een cruciaal moment van levensbelang zijn. Klinkt dramatisch, maar het is een keihard feit.

Nee, ik kan en wil zeker niet iedereen helpen. Daar is mijn leven te druk voor en zo capabel ben ik nou ook weer niet. Ik moet niet naast mijn schoenen gaan lopen, ondanks het voetstuk waarop ik weleens geplaatst word door mijn boek en de bijbehorende exposure. Bovendien moet ik voor mijn eigen welzijn mijn grenzen bewaken. En grenzen zijn (en waren) een zoektocht in herstel. Waar liggen mijn grenzen? Heb ik überhaupt grenzen? Hoe schrijf je eigenlijk het woord ‘grenz’? 😉

Het ‘helperssyndroom’ is namelijk een risicovolle valkuil: lekker iedereen proberen te fixen om maar niet met je eigen shit bezig te hoeven zijn. De hulpverlening zit er vol mee, maar voor een herstellend verslaafde is die positie extra gevaarlijk. Iedereen helpen kán niet, en wil ik ook absoluut niet. Maar wat ik wél kan en wil doen, is in gesprek gaan met iemand die hulp zoekt. Luisteren. Verwijzen naar plekken waarvan ik weet dat de hulp daar goed is. Of iemand een keer meenemen naar een meeting en een beetje wegwijs maken.

Alle twaalf stappen van het 12stappen programma zijn belangrijk, maar zonder de twaalfde stap – waarin de ene verslaafde de andere helpt – zou herstel voor (bijna) niemand mogelijk zijn.

Rene werkt al jaren als counselor/coach voor naasten en heeft de veel bekeken podcast “Van verslaving naar vrijheid”. Grote aanrader voor wie meer wilt leren over wat verslaving en herstel wel of juist niet is: Klik hier voor de link naar zijn podcast!